De nieuwe meerwaardebelasting
in België:
wat u moet weten
(en hoe u ze optimaliseert)
De belegging krijgt de aandacht. De structuur bepaalt de winst.
Sinds 1 januari 2026 is dat geen abstracte wijsheid meer, het is een rekensom. Wie hetzelfde fonds aanhoudt via twee verschillende structuren, ziet vanaf nu twee verschillende netto-resultaten. Niet omdat de belegging anders presteert maar omdat de belasting anders toeslaat.
Jarenlang gold: de winst zelf van de belegging bleef in de praktijk onbelast, zolang u belegde als een ‘goede huisvader’ en niet als een speculant. Dat betekent niet dat beleggen fiscaal neutraal was. Taks op beursverrichtingen, roerende voorheffing en de Reynderstaks namen al langer een hap uit uw rendement, onderweg. Maar de meerwaarde bij verkoop, het eindresultaat van uw belegging, ontsnapte. Die vrijstelling is nu de uitzondering geworden.
Dat verandert de vraag die u zichzelf moet stellen. Niet meer: waarin beleg ik? Wel: in welke structuur laat ik dat kapitaal groeien?
Dit artikel neemt u mee door wat er precies verandert, wat vrijgesteld blijft, hoe u de belasting optimaliseert en waarom de structuur rond uw belegging vandaag minstens zoveel gewicht heeft als de belegging zelf.
Wat is de meerwaardebelasting in België?
De meerwaardebelasting is een belasting van 10% op de winst die u realiseert bij de verkoop van financiële activa zoals aandelen, fondsen en obligaties waarbij winst, kort gezegd, het verschil is tussen wat u ontving bij verkoop en wat u betaalde bij aankoop. De wet is retroactief van kracht sinds 1 januari 2026, al werd ze pas op 6 april 2026 definitief gestemd en op 21 april gepubliceerd in het Belgisch Staatsblad.
Voor tientallen jaren was dat ondenkbaar: een particuliere belegger die zijn portefeuille beheerde als ‘goede huisvader’ betaalde geen belasting op de meerwaarde. Het idee verscheen wel geregeld op de onderhandelingstafel bij de zoveelste regeringsvorming, maar het haalde nooit de finish. Nu wel: de meerwaardebelasting is een feit, en de vrijstelling de uitzondering.
Meerwaardebelasting is niet de enige belasting op uw rendement
De meerwaardebelasting is nieuw. De rest van de fiscaliteit op uw rendement is dat niet. Op een klassieke effectenrekening drukken al langer verschillende belastingen die los staan van deze wet:
- Taks op beursverrichtingen (TOB): bij elke aan- en verkoop, oplopend tot 1,32% bij de verkoop van kapitalisatiefondsen.
- Roerende voorheffing: 30% op dividenden en interesten.
- Reynderstaks: 30% op de rentecomponent van obligatiefondsen bij verkoop.
- Effectentaks: een jaarlijkse heffing van 0,30% voor portefeuilles boven €1 miljoen.
Deze belastingen golden op een effectenrekening maar niet op een Tak 23-beleggingsverzekering: die was al vóór 2026 vrijgesteld van TOB bij aan- en verkoop binnen het contract en van Reynderstaks op het obligatiegedeelte. De structuur maakte dus al een verschil, lang voor de meerwaardebelasting bestond. Deze nieuwe wet is een extra laag boven op een fiscale realiteit die al langer speelde en dus geen belasting die op zichzelf staat.
Wat is het tarief van de meerwaardebelasting?
Voor de particuliere belegger is het antwoord eenvoudig: 10% op de gerealiseerde meerwaarde, na aftrek van uw vrijstelling. Dat tarief geldt voor aandelen, obligaties, fondsen, ETF’s, crypto, derivaten en Tak 21/23-verzekeringsproducten.
Bezit u als bedrijfsleider een aanmerkelijk belang van 20% of meer in een vennootschap? Dan gelden afwijkende, progressieve tarieven die deel uitmaken van een aparte materie die dit artikel niet in detail behandelt.
Wat houdt de vrijstelling van meerwaardebelasting in?
Elke belastingplichtige krijgt jaarlijks €10.000 vrijstelling op gerealiseerde meerwaarden. Ze is geïndexeerd en ze is cumuleerbaar per gezinslid.
Gebruikt u die grens niet volledig op? Dan draagt u maximaal €1.000 per jaar over naar het volgende jaar met een maximaal plafond van €15.000.
Twee zaken die hierbij vaak over het hoofd worden gezien:
- Meerwaarden opgebouwd tot en met 31 december 2025 blijven volledig buiten schot. De waarde op die datum is de “foto” die als nieuw vertrekpunt geldt.
- Bepaalde vermogensvormen vallen sowieso buiten de belasting: pensioenopbouw via de tweede pijler (groepsverzekering, IPT, VAPZ) en derde pijler (pensioensparen), en activa waarop al roerende voorheffing of Reynderstaks werd ingehouden.
Hoe wordt de meerwaardebelasting berekend?
Een simpele formule: verkoopprijs – aankoopprijs x 10%, na aftrek van uw beschikbare vrijstelling. Voor activa die u al vóór 2026 bezat, geldt niet uw historische aankoopprijs als basis, maar de waarde op 31 december 2025, tenzij u tot eind 2030 kunt aantonen dat uw werkelijke aankoopprijs hoger lag.
Een voorbeeld maakt het tastbaar. Stel: u realiseert in 2026 een meerwaarde van €17.500 op een verkoop van aandelen.
- Zonder vrijstelling: 10% × €17.500 = €1.750
- Met de jaarlijkse vrijstelling van €10.000: u betaalt 10% op slechts €7.500 = €750
€1.000. Dit is geen theorie maar exact wat u verliest als u uw vrijstelling niet actief opeist. En daarmee komen we bij de vraag die het meeste impact heeft op uw portefeuille.
Wat met minderwaarden (verlies) op uw beleggingen?
Hebt u winst en verlies in hetzelfde jaar dan heffen die elkaar op. U betaalt enkel belasting op het saldo. Verkoopt u bijvoorbeeld aandelen met €15.000 meerwaarde en tegelijk een positie met €5.000 minderwaarde, dan wordt u belast op €10.000 netto en niet op €15.000. na aftrek van uw vrijstelling voor dat jaar betaalt u helemaal geen meerwaardebelasting.
Twee grenzen waar u rekening mee moet houden:
- Enkel binnen hetzelfde jaar. Een minderwaarde die u dit jaar niet volledig kunt verrekenen, is niet overdraagbaar naar volgend jaar, in tegenstelling tot de vrijstelling van €10.000, die wél gedeeltelijk kan worden meegenomen. De timing van uw verkopen is in dat opzicht dus belangrijk: een verlies afzonderlijk realiseren, ná het jaar waarin u de winst nam, levert u niets meer op.
- Enkel binnen hetzelfde regime. Een minderwaarde op een gewone aandelenportefeuille kan niet verrekend worden met een meerwaarde op een aanmerkelijk belang, en omgekeerd. Beide lopen via een gescheiden “pot”.
Hoe u die compensatie praktisch regelt, hangt af van uw keuze tussen opt-in en opt-out. Wat dat precies inhoudt bekijken we straks.
Binnen een Tak 23-beleggingsverzekering speelt dit nauwelijks: minwaarden en meerwaarden tussen fondsen binnen hetzelfde contract worden continu en automatisch tegen elkaar verrekend, ongeacht het moment waarop u schuift tussen fondsen en zonder dat daar een meerwaardebelasting op van toepassing is. Op een klassieke effectenrekening moet u daarvoor zelf, binnen hetzelfde kalenderjaar, beide posities effectief verkopen.
Wat is de opt-in?
Bij opt-in, ook wel bronheffing genoemd, houdt uw bank of verzekeraar de 10% automatisch in op het moment van verkoop, en stort ze die rechtstreeks door aan de fiscus. Vanaf 1 juni 2026 is dit de wettelijke standaard: doet u niets, dan valt u hieronder.
Het voordeel is eenvoud. De prijs: bruto-inhouding. Uw vrijstelling van €10.000 telt niet automatisch mee, u betaalt dus eerst de volle 10% en vordert het teveel betaalde bedrag nadien zelf terug via uw belastingaangifte. Voor inkomstenjaar 2026 betekent dat: wachten tot eind 2027, misschien begin 2028.
Wat is de opt-out?
Bij opt-out houdt uw bank niets in. U geeft de meerwaarde zelf aan in uw belastingaangifte, en past daarbij onmiddellijk uw vrijstelling en eventuele minwaarden toe. Via deze optie is er geen voorfinanciering van de belasting en geen wachttijd om de vrijstelling terug te vorderen maar wel de verantwoordelijkheid om zelf correct en tijdig aan te geven.
Terug naar het voorbeeld van hierboven: bij opt-in betaalt u €1.750 op het moment van verkoop, en wacht u anderhalf jaar op de teruggave van €1.000. Bij opt-out betaalt u meteen het juiste bedrag: €750. Hetzelfde eindresultaat in een ander tempo en voor wie regelmatig transacties doet, tikt dat tempo aan.
De keuze tussen opt-in en opt-out geldt per rekening, voor het volledige jaar. De deadlines hiervoor verschillen per bank. Check dus tijdig bij uw bank of broker.
Hoe kan de meerwaardebelasting worden geoptimaliseerd?
We onderscheiden drie hefbomen, in oplopende impact:
- Uw vrijstelling actief benutten. Verkoop bewust winsten tot aan de grens van €10.000 per jaar, in plaats van alles op te sparen tot één groot verkoopmoment. Elk jaar de korf volledig gebruiken levert, puur fiscaal bekeken, structureel meer op dan wachten.
- De juiste inningswijze kiezen. Doet u weinig transacties en houdt u niet van administratie? Dan is opt-in comfortabel. Beheert u een complexere portefeuille met winsten én verliezen? Dan geeft opt-out u onmiddellijke controle over vrijstelling en verliescompensatie.
- De structuur zelf herzien. Dit is de hefboom met het grootste effect maar ook de minst voor de hand liggende. Een Tak 23-beleggingsverzekering berekent de meerwaarde op het niveau van het volledige contract, niet per onderliggend fonds. Wisselt u van fonds binnen het contract? Dat triggert geen belastingmoment, net zoals dat voordien al geen TOB of Reynderstaks triggerde. Pas bij de effectieve afkoop van de polis wordt de balans opgemaakt. Tot dan blijven minwaarden op het ene fonds automatisch verrekend met meerwaarden op het andere. Op een klassieke effectenrekening moet u daarvoor apart verkopen en zelf de boekhouding bijhouden.
39% tegenover 27%. Dat is het verschil in belastingdruk wanneer een portefeuille overgaat naar de volgende generatie, namelijk het verschil tussen wat blijft liggen bij de fiscus, en wat overblijft voor uw familie. Die derde hefboom maakt dat verschil.
De belegging krijgt de aandacht. De structuur bepaalt de winst.
De meerwaardebelasting is geen belasting die u eenmalig invult en vergeet. Ze vraagt jaarlijkse opvolging: welke vrijstelling gebruikt u, welke inningswijze past bij uw transactiepatroon en in welke structuur laat u uw vermogen groeien want net dat onderscheid levert vaak het meeste rendement op.
We gaan hier dieper op in tijdens ons volgende webinar
Op 24 september nemen we u tijdens een gratis webinar stap voor stap mee door de meerwaardebelasting: wat ze betekent voor uw portefeuille, en hoe u ze vandaag al kan optimaliseren.
Deze informatie heeft een louter informatief karakter en vormt geen aanbod betreffende verzekerings- of financiële producten of diensten. Wilink Insurance kan niet aansprakelijk gesteld worden voor schade die het gevolg is van de consultatie of het gebruik van deze informatie.