De Nieuwe Meerwaardebelasting in België
Sinds de start van 2026 is het Belgische fiscale landschap grondig veranderd. Waar meerwaarden op aandelen en beleggingsverzekeringen voorheen vaak onbelast bleven (binnen het beheer van het ‘goede huisvader’-principe), voert de regering-De Wever nu een structurele belasting van 10% in op gerealiseerde meerwaarden.
Hoewel de wetgeving door de aanslepende regeringsvorming pas in 2026 definitief gestemd werd, is de maatregel retroactief van kracht vanaf 31 december 2025. Dit betekent dat de waardering van uw portefeuille op die datum de cruciale “nul-lijn” vormt voor toekomstige belastingen.
Wat valt er precies onder de belasting?
De scope is breed en viseert nagenoeg alle financiële instrumenten van natuurlijke personen en vzw’s. Commerciële vennootschappen vallen buiten dit specifieke regime (zij vallen onder de vennootschapsbelasting).
Belastbare activa:
- Financiële instrumenten: Aandelen, obligaties, ETF’s (trackers) en derivaten.
- Verzekeringsproducten: Tak 21 (spaarverzekeringen) en Tak 23 (beleggingsverzekeringen).
- Alternatieve beleggingen: Crypto-activa, goud en vreemde valuta.
Belangrijke uitzonderingen (vrijgesteld):
- Pensioenopbouw: De tweede pijler (groepsverzekering, IPT, VAPZ) en de derde pijler (pensioensparen) blijven buiten schot.
- Vastgoed: De verkoop van uw woning of opbrengsteigendom volgt de bestaande vastgoedfiscaliteit.
- Dubbele belasting vermijden: Als er al roerende voorheffing (30%) wordt ingehouden, zoals op dividenden of Tak 26-producten, is de meerwaardebelasting niet van toepassing.
De Vrijstelling: Slim omgaan met de € 10.000-grens
Elke belastingplichtige heeft recht op een jaarlijkse vrijstelling van € 10.000 op de gerealiseerde meerwaarde.
- Optimalisatie: Het loont om jaarlijks winsten te verzilveren tot aan deze grens.
- Overdraagbaarheid: Indien u de vrijstelling niet volledig gebruikt, kunt u maximaal € 1.000 per jaar overdragen naar een volgend jaar (met een maximum van € 15.000 totaal na 5 jaar). Let op: elk jaar de volledige korf benutten is fiscaal interessanter dan opsparen.
Focus op Tak 23: Het voordeel van de ‘verzekeringshuls’
Voor de vermogende belegger biedt de Tak 23-beleggingsverzekering een opmerkelijk voordeel ten opzichte van een klassieke effectenrekening bij de bank:
- Berekening op contractniveau: Bij een bank wordt de meerwaarde per fonds berekend. Verliest u op fonds A maar wint u op fonds B? Dan moet u beide verkopen om dit te kunnen verrekenen.
- Automatische compensatie: Binnen een Tak 23-contract (waarin tot wel 30 fondsen kunnen zitten) wordt de belasting berekend op het niveau van het volledige contract. Minwaarden binnen het contract worden dus automatisch en direct verrekend met meerwaarden.
- Geen belasting bij ‘arbitrages’: Het heroriënteren van uw kapitaal tussen fondsen binnen hetzelfde verzekeringscontract triggert geen belastingmoment. Pas bij een effectieve afkoop (uitbetaling) wordt de balans opgemaakt.
Tak 21 vs. Tak 26: Wat is nu het voordeligst?
Door de nieuwe taks verschuift de dynamiek tussen spaarproducten. Bij een looptijd van meer dan 8 jaar blijft Tak 21 vaak interessanter dan Tak 26, ondanks de meerwaardebelasting. Dit komt omdat de Tak 21 vrijgesteld is van de 30% roerende voorheffing, terwijl de 10% meerwaardebelasting op de netto-winst een lagere druk uitoefent dan de 30% belasting op het totale rendement bij Tak 26.
Wat is opt-in en opt-out bij de belasting op meerwaarde?
Bij de belasting op meerwaarde kunt u kiezen tussen opt-in en opt-out. Het verschil zit vooral in wie de belasting regelt: uw bank of uzelf.
Opt-in: automatische inhouding (bronheffing)
Bij opt-in wordt de belasting automatisch geregeld.
- Uw bank of verzekeraar houdt 10% belasting in op het moment van de verkoop.
- Dit bedrag wordt rechtstreeks en anoniem doorgestort naar de fiscus.
- U hoeft zelf niets te doen bij de verkoop.
- Eventueel te veel betaalde belasting (bijvoorbeeld door de vrijstelling van € 10.000) kunt u later terugvragen via uw belastingaangifte.
👉 Vanaf juli 2026 is opt-in de standaardkeuze.
Opt-out: zelf aangeven in de belastingaangifte
Bij opt-out regelt u alles zelf.
- Er wordt geen belasting ingehouden bij de verkoop.
- De fiscus ontvangt wel informatie over de transactie.
- U moet de gerealiseerde meerwaarde zelf aangeven in uw personenbelasting.
- De uiteindelijke belasting wordt berekend rekening houdend met: eventuele verliezen (minwaarden), de vrijstelling, andere fiscale elementen
👉 Tot en met juni 2026 is opt-out de standaardregeling.
De meerwaardebelasting vraagt om een actieve opvolging van uw portefeuille. Vooral het strategisch gebruik van de jaarlijkse vrijstelling en de keuze voor fiscaal efficiënte structuren zoals Tak 23-verzekeringen worden cruciaal om uw netto-rendement te beschermen.
Nood aan een persoonlijk plan?
Onze verzekerings- en fiscale optimalisatie-experts analyseren uw situatie, vergelijken de oplossingen en begeleiden u bij uw keuzes.